Schatting voor je aangifte nalatenschap: VLABEL-verslag, termijn en wat je nodig hebt

Voor de aangifte van nalatenschap is een schattingsverslag bindend voor de Vlaamse Belastingdienst als de schatter op de VLABEL-lijst staat, het verslag aan de wettelijke eisen voldoet, je het tijdig bij de aangifte voegt en er voor dat pand geen aanvraag van een bindende schatting (ABS) werd ingediend. Bij een schenking, een inbreng in een vennootschap of een erkende (niet-fiscale) schatting is het niet bindend. Je kiest per pand één route: vraag je een ABS aan, dan vervalt voor dat pand de bindende werking van een VLABEL-schattingsverslag.

Zo staat het in art. 3.3.1.0.9/1 van de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF). Concreet betekent dat voor jou:

• De schatter moet op de VLABEL-lijst staan op het moment van de schatting. Je kunt dat zelf nakijken op de lijst van de Vlaamse Belastingdienst. Een schatter in je gemeente zoek je op Schatter zoeken.
• Het verslag moet aan de wettelijke eisen voldoen. Daar zorgt de schatter voor.
• Jij of je notaris voegt het verslag tijdig bij de aangifte. Wordt het verslag niet binnen de aangiftetermijn bij de aangifte gevoegd, dan geldt de bindende werking niet.

Let op: niet elke «erkende schatting» is een VLABEL-schatting. Een erkende (niet-fiscale) schatting, bijvoorbeeld voor je bank, is niet bindend voor de Vlaamse Belastingdienst.

Allebei kan. Wil je een bindende waarde voor het vastgoed, dan zijn er twee routes: een VLABEL-schattingsverslag van een schatter-expert erkend door de Vlaamse Belastingdienst, of een gratis aanvraag van een bindende schatting (ABS) bij de Vlaamse Belastingdienst zelf.

Het praktische verschil: een VLABEL-schattingsverslag voeg je bij de aangifte, dus je kent de waarde vóór je de aangifte indient. Een ABS dien je vóór de aangifte in, en de uitkomst kan pas na de aangifte binnenkomen. Welke route bij jou past en wat elke route betekent voor de aangifte van nalatenschap, lees je op ABS of expertenschatting.

Vraagt je notaris om een schatting van de woning? Elke notaris werkt op zijn eigen manier, maar voor de vastgoedwaarde in de aangifte vraagt hij doorgaans:

• het volledige schattingsverslag van de schatter-expert erkend door de Vlaamse Belastingdienst, met de waarde op de overlijdensdatum;
• de gegevens van het pand (adres, kadastrale gegevens), zodat het verslag correct gekoppeld wordt;
• duidelijkheid over welke panden in de nalatenschap zitten en wie wat erft.

Bezorg het verslag best meteen aan je notaris zodra je het ontvangt. Zo kan het tijdig bij de aangifte gevoegd worden. Wat de notaris verder nodig heeft voor de aangifte, bespreek je het best rechtstreeks met hem of haar.

Op de datum van overlijden. De schatter bepaalt de waarde van het pand zoals het was op de dag van het overlijden, ook als het plaatsbezoek later plaatsvindt.

Die waarde is de verkoopwaarde, ook venale waarde genoemd: de prijs die je bij een normale verkoop onder normale omstandigheden mag verwachten. Is de woning na het overlijden verbouwd of leeggemaakt, vertel dat dan aan de schatter bij het plaatsbezoek. Meer over de venale waarde lees je op Wat is de venale waarde?.

De aangiftetermijn is 4 maanden na het overlijden als dat in België plaatsvond, 5 maanden als het elders in de Europese Economische Ruimte (EER) plaatsvond en 6 maanden daarbuiten. Voeg het verslag tijdig bij de aangifte; anders is het niet bindend. Een opdracht aan een schatter geeft geen recht op uitstel, dus vraag de schatting tijdig aan.

Zo staat het in de Vlaamse Codex Fiscaliteit (art. 3.3.1.0.5, §2 VCF). Uitstel vraag je aan bij de Vlaamse Belastingdienst, vóór het einde van de termijn. Twijfel je over de termijn in jouw situatie, vraag het dan na bij je notaris of bij de Vlaamse Belastingdienst.

Onze tip: vraag de schatting zo vroeg mogelijk aan. Dan heb je ruimte voor het plaatsbezoek, het verslag en het overleg met je notaris of mede-erfgenamen. Een uitgewerkte planning lees je op Aangiftetermijn.

Laat het ons weten bij je aanvraag, dan houden we er rekening mee bij de planning. Een opdracht aan een schatter geeft geen recht op uitstel; uitstel vraag je aan bij de Vlaamse Belastingdienst, vóór het einde van de termijn.

Je kiest per pand een route. Volgens de Vlaamse Belastingdienst (standpunt SP 19051) kan in één aangifte met meerdere panden het ene pand via een ABS geschat worden, een ander door een schatter-expert en nog een ander door jezelf.

Je kunt in de aangifte ook zelf een waarde opgeven, zonder ABS of VLABEL-schattingsverslag. Die waarde is niet bindend: de Vlaamse Belastingdienst kan ze controleren. Geef je een te lage waarde aan, dan riskeer je een boete wegens tekortschatting. Meer daarover op Tekortschatting.

Na je aanvraag neemt een schatter binnen 1 werkdag contact met je op.

• Je maakt een afspraak met de schatter voor het plaatsbezoek.
• De schatter komt op het afgesproken moment langs.
• Je ontvangt het schattingsverslag doorgaans binnen 1–3 werkdagen na het plaatsbezoek.

Uitzonderingen staan in onze algemene voorwaarden.

• Vlaamse Codex Fiscaliteit, art. 3.3.1.0.5, §2 (aangiftetermijn), art. 3.3.1.0.9 (ABS) en art. 3.3.1.0.9/1 (schatting door een schatter-expert)
• Vlaamse Belastingdienst, Informatie voor erkende schatters-experten, met de lijst van schatters-experten
• Vlaamse Belastingdienst, Indieningstermijn voor de aangifte van nalatenschap
• Vlaamse Belastingdienst, Aanvraag van een bindende schatting (ABS)
• Vlaamse Belastingdienst, SP 19051: aanvraag bindende schatting en experten-schatting
• Notaris.be, De aangifte van nalatenschap